Perşembe, Kasım 21, 2019
Ana Sayfa İstatistik SPSS İle Veri Analizi - Normal Dağılım Testleri

SPSS İle Veri Analizi – Normal Dağılım Testleri

SPSS ile veri analizi yaparken, üzerinde çalıştığımız verilerin normal ya da normale yakın dağılması gerekmektedir. Çünkü SPSS ile veriler üzerinde yapılacak bir çok istatistiksel analiz yöntemleri verilerin normal dağıldığı varsayımı üzerine kuruludur.

SPSS İle Veri Analizi – Normal Dağılım Testleri

Normal dağılıma sahip olmayan veriler üzerinde çalışmak, istatistiksel testlerin geçerliliğini ve analiz sonuçlarının güvenirliğini etkilemektedir. Eğer verileriniz normal dağılmıyorsa Non Parametrik analizler ile yolunuza devam etmelisiniz.

Peki SPSS’te normal dağılım testleri nasıl yapılır?

SPSS ile normal dağılım testleri iki farklı şekilde incelenmektedir.

  1. Grafik Testleri
  2. Analitik Testler

Grafik testleri ile normallik dağılımı testi için Q-Q grafiğine, eğilimden arındırılmış Q-Q grafiğine, Box Plot grafiğine, Stem And Leaf grafiğine ve histogram grafiğine bakacağız.

Analitik testler ile normallik dağılımı sınaması için Shapiro-Wilk testi, KolmogorovSmirnov testlerine bakacağız.

Örnek konu olarak reklam verdiğiniz mecraları 100 üzerinden puanladığınızı ve bu dağılımın normal dağılıp dağılmadığına baktığımızı varsayalım…

Veri setini SPSS üzerinde girdikten sonra;

Analyze>Descriptive Statistics>Explore kısmına tıklıyoruz.

SPSS İle Veri Analizi - Normal Dağılım Testi
SPSS İle Veri Analizi – Normal Dağılım Testi

Açılan pencerede “MecraPuanı” değişkenlerini Dependent List kısmına geçiriyoruz ve Plots seçeneğine tıklıyoruz.

SPSS İle Veri Analizi - Normal Dağılım Testi Adım 2
SPSS İle Veri Analizi – Normal Dağılım Testi Adım 2

Bu kısımdan grafik testleri de elde etmemiz için Stem-and-leaf, historgram ve normality plots with tests seçeneklerinin seçildiğinden emin oluyoruz.

SPSS İle Veri Analizi - Normal Dağılım Testi Adım 3
SPSS İle Veri Analizi – Normal Dağılım Testi Adım 3

Bu işlemleri tamamladıktan sonra normallik dağılımı test sonuçlarımızı yorumlamaya başlayabiliriz.

Tablodaki verilerde N=30 yani 30 farklı veri içeren bir veri seti olduğunu göstermektedir.

Tanımlayıcı istatistik kısmında normal dağılım testi için ortalama değeri (mean) ve median (medyan) değerinin birbirine yakın sonuçlar olması, veri setinin normal dağılıma sahip olduğunu göstermektedir. Görüldüğü gibi ortalama değerimiz 59,8 ve medyan değerimiz 65 olarak karşımıza çıktı. Bu verilere göre veri setimiz normal dağılıma yakın olduğunu düşünebiliriz.

Skewness (Çarpıklık) ve Kurtosis (Basıklık) değeri normal dağılım testi için bakılması gereken iki değer. Skewness ve Kurtosis değerlerinin normal dağılımı göstermesi için 0 ya da 0’a en yakın değerlere sahip olması gerekmektedir.

SPSS-İle-Veri-Analizi-Normal-Dağılım-Test-Sonuçları
SPSS-İle-Veri-Analizi-Normal-Dağılım-Test-Sonuçları

Burada normal dağılım için Z testi uygulamamız gerekiyor. Normal dağılım testinde Z testi nasıl uygulanır?

Z testi Skewness değerinin kendi Standart Error (Standart Sapma) değerine bölünmesi ile çıkan sonuca X dersek bu x değerinin;

-1,96<X>1,96 arasında olması gerekmektedir. Bu şartları karşıladığında veri setinin normal dağıldığını söyleyebiliriz. Bizim bu örneğimizde de ilgili değer – 1,96’dan küçük bir değer çıkmakta olup veri seti normal dağılıyor diyebiliriz.

Normallik testi için burada karşımıza ShapiroWilk testi ve KolmogorovSmirnov testleri çıkmaktadır. Hangisini kullanacağız derseniz, N değerinin 30 ve 30’dan büyük olması durumunda Kolmogorov-Smirnov testlerini kullanmamız gerekmektedir.

Kolmogorov-Smirnov test sonuçlarına göre elde edilen anlamlılık düzeyi 0,060’dır. SPSS bu testleri %95 güven aralığında yapmaktadır. Yani bizim değerimiz 0,05 anlamlılık düzeyinden büyük olduğu için verilerin normale yakın dağıldığını söyleyebiliriz.

SPSS İle Veri Analizi - Normal Dağılım Testi Kolmogorov-Smirnov Testi
SPSS İle Veri Analizi – Normal Dağılım Testi Kolmogorov-Smirnov Testi

Normal dağılım testi yaparken kullanacağımızı söylediğimiz grafik testlerinden olan histogram test sonuçlarında normal dağılım için ilgili kutucukların simetrik bir dağılıma (çan gibi) sahip olması gerekmektedir. Görüldüğü gibi simetrik bir dağılım pek söz konusu değil bu nedenle diğer grafiklere göz atmamız gerekiyor verilerin normal dağıldığını söyleyebilmek için.

SPSS İle Veri Analizi - Normal Dağılım Testi - Histogram Testi
SPSS İle Veri Analizi – Normal Dağılım Testi – Histogram Testi

Normal dağılım testi Stem-And-Leaf testi sonuçlarında ise sonlara doğru bir artış söz konusu olduğunu görüyoruz. Yine normal dağılım için ideal yapıyı görebildiğimizi söyleyemiyoruz. Bu nedenle grafik testlerin incelemesine devam etmemiz gerekiyor.

SPSS İle Veri Analizi - Normal Dağılım Testi - Stem-and-leaf testi
SPSS İle Veri Analizi – Normal Dağılım Testi – Stem-and-leaf testi

Normal dağılım testi Q-Q testi sonuçlarında ortadaki çizgiden çok fazla bir uzaklaşma söz konusu değil gördüğünüz gibi. Yani veri setinin normale yakın dağıldığı sonucuna bu grafik ile ulaşabilmekteyiz.

SPSS İle Veri Analizi - Normal Dağılım Testi - Q-Q Testi
SPSS İle Veri Analizi – Normal Dağılım Testi – Q-Q Testi

Normal dağılım testi Arındırılmış Q-Q testi sonuçlarında yine Q-Q testine benzer bir sonuç olduğu için yine veri seti normal dağılıyor denebilir. Arındırılmış Q-Q grafiğinde yukarıdaki Q-Q testinden farklı olarak rastgele dağılıma bakarak normal dağılım var mı yok mu onu kontrol ediyoruz. Burada yine son değerlere doğru bir yığılma var aslında ancak küçük bir veri seti olduğu için normale yakın bir dağılım söz konusu demekte olduğumuzu hatırlatmış olalım.

SPSS İle Veri Analizi - Normal Dağılım Testi - Arındırılmış Q-Q Testi
SPSS İle Veri Analizi – Normal Dağılım Testi – Arındırılmış Q-Q Testi

Normal dağılım testi Box Plot grafiğinde alttaki çizgi ile kutunun birleştiği yer minimum değer ile birinci çeyrek arasındaki uzaklığı temsil ederken, yukarıdaki çizgi ile kutunun üst kısmının birleştiği yer en büyük değer ile 3.çeyrek aralığındaki verilerin birbirine olan uzaklığını göstermektedir.

Kutunun içerisindeki kısım ise medyanın kutuyu ortalama derecesi arasındaki farkları göstermektedir.

Yukarıdaki verilerden hareketle son kısımda yine bir yığılma ve benzerlik olduğunu ancak kabul edilebilir bir normal dağılıma sahip olduğumuzu söyleyebiliriz.

SPSS İle Veri Analizi - Normal Dağılım Testi - Box Plot Grafiği
SPSS İle Veri Analizi – Normal Dağılım Testi – Box Plot Grafiği

Halil Bayrak
Sosyal medya yönetimi üzerine çalışan ve Dijital pazarlamaya yeni bir bakış açısı getirmeyi hedefleyen Dijilopedi'nin kurucularından olan Halil BAYRAK, SEO, AdWords, Analytics ve Sosyal Medya Yönetimi konularında çalışmalar yürütmektedir. "Dijital Araçlar"ı kullanım bilgisinin yanında, "İstatistik" ve "Pazarlama" bilgisini de kullanarak, dijital pazarlama dünyasına farklı bir bakış açısı getirmeyi amaçlamaktadır.

Cevap Ver

Lütfen buraya görünüşünüzü giriniz.
Lütfen isminizi buraya giriniz

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Müşteri Sadakati Nasıl Elde Edilir?

Etkili ve başarılı bir dijital pazarlama stratejisi belirleyip uygulamaya aldınız diyelim. Hedefleriniz doğrultusunda gerekli çalışmaları yaptınız ve başarılı bir kampanya yönetimi sonrasında neye odaklanmanız...

Dijital Pazarlama Dünyası – Strateji, Dijital Varlık Oluşturma, SEO, SEM

Dijital Pazarlama Dünyası Dijital pazarlama dünyasında her markanın kendine has hedefleri bulunmaktadır. Bir marka olarak hedeflerinizi belirlemeniz ve belirlediğiniz hedeflere ulaşmak için yapacağınız çalışmaları analiz...

Dijital Pazarlama Nedir ve Neden Önemlidir?

Dijital Pazarlama Nedir ve Neden Önemlidir? Dijital Pazarlama, günümüzdeki teknolojik imkanların kullanılarak yapılan tanıtım, reklam ve satış işlemlerinin yürütüldüğü sistemdir. Bu sistemin daha iyi anlaşılması...

2018 Dijital Pazarlama Trendleri

2018 Dijital Pazarlama Trendleri 2018 yılı da dijital pazarlama alanı için birçok yenileri içeriyor. Dijital pazarlama trendleri süratle evriliyor. Öyle ki bu değişiklikler bazı firmaları zirveye taşırken, bazılarını dibe...

Yaş Gruplarına Göre Sosyal Medya Tercihleri

Türkiye’de dijital dünya ve sosyal medya istatistikleri ile ilgili her alanda bilgi bulmanız işten bile değil! Ancak size aktarmak istediğim bu çalışmada hedef kitle...

BU HAFTA